تنگی شریان کلیوی

تنگی شریان کلیوی


تنگی شریان کلیوی، باریک شدن یک یا چند شریانی است که به کلیه ها خون رسانی می کنند.

باریک شدن شریان ها باعث می شود تا خون حاوی اکسیژن به کلیه ها نرسد. کلیه های شما نیازمند شریان خون مناسب برای فیلتر کردن موارد زاید و دفع مایع اضافه هستند. کاهش جریان خون به کلیه ها ممکن است به بافت کلیه صدمه بزند و فشار خون را در بدن افزایش دهد.

زمان تقریبی برای خواندن :

علائم

علائم تنگی شریان کلیوی

فشار خون بالای غیرمنتظره از علائم این بیماری است

تنگی شریان کلیوی معمولا تا زمانی که به مرحله‌ی پیشرفته برسد علائم و نشانه ای ندارد. این عارضه ممکن است بطور اتفاقی هنگام معاینه /آزمایش/ تصویربرداری برای عارضه ای دیگر یافت شود. اگر دارای موارد زیر هستید پزشک ممکن است به وجود یک مشکل شک کند :

  • فشار خون بالا که بطور ناگهانی شروع می شود یا بدون هیچ دلیلی شدت میگیرد
  • فشار خون که قبل از سن 30 سالگی یا بعد از 50 سالگی رخ می دهد

با پیشرفت روند تنگی شریان کلیوی، دیگر نشانه ها و علائم آن شامل موارد زیر است :

  • فشار خون بالا که به سختی کنترل می شود
  • صدایی زوزه مانند هنگام عبور خون از شریان باریک شده که پزشک از طریق گوشی پزشکی که روی کلیه ها میگذارد می شنود
  • افزایش میزان پروتئین در ادرار یا دیگر نشانه های مشکلات کلیوی
  • وخیم شدن عملکرد کلیوی در زمان درمان فشار خون بالا
  • تجمع مایع و تورم در بافت های بدن
  • نارسایی قلبی که با درمان بهبود نمی یابد

ریسک فاکتور ها

در اکثر موارد تنگی شریان کلیوی در نتیجه‌ی باریک شدن شریان کلیوی رخ می دهد. عواملی که باعث می شوند شریان ها در کلیه ها و دیگر قسمت های بدن در معرض خطر باریک شدن قرار بگیرند، شامل موارد زیر است :

  • افزایش سن
  • فشار خون بالا
  • کلسترول بالا
  • دیابت
  • چاقی
  • سیگار کشیدن و مصرف تنباکو
  • سابقه خانوادگی بیماری قلبی
  • ورزش نکردن
ریسک فاکتور تنگی شریان کلیوی

افرادی که اضافه وزن دارند بیشتر در خطر ابتلا به این بیماری هستند

علت ابتلا

دو عامل اصلی تنگی شریان کلیوی شامل موارد زیر است :

  • وجود تجمع در شریان های کلیوی : چربی، کلسترول و دیگر موارد (پلاک ها) می توانند در داخل یا اطراف دیواره‌ی شریان های کلیوی تجمع کنند (آترواسکلروز). با بزرگتر شدن این تجمعات، آنها می تواند سفت شده و باعث کاهش شریان خون شوند که منجر به زخم کلیوی و سرانجام باریک شدن شریان می شود. آترواسکلروز در بسیاری از ناحیه های بدن رخ می دهد و شایع ترین منشا آن تنگی شریان کلیوی است.
  • دیسپلازی فیبروماسکولار : در دیسپلازی فیبروماسکولار، عضله‌ی شریان به اندازه‌ی کافی رشد نمی کند. این واقعه در دوران کودکی رخ می دهد. شریانی که تنگ شده است در برخی محل ها باریک و متفاوت از دیگر قسمتهای عریض تر آن است و در تصویربرداری شمایلی مهره مانند از آنها دیده می شود.

باریک شدن شریان ها و دیسپلازی فیبروماسکولار می تواند شریان های دیگر بدن مانند شریان های کلیوی را تحت تاثیر قرار داده و مشکل ایجاد کند.

در موارد نادر، تنگی شریان کلیوی در نتیجه‌ی عارضه هایی دیگر مانند التهاب عروق خونی یا رشد زایده ای که در شکم ایجاد می شود و بر روی شریان های کلیوی فشار وارد می کند، رخ می دهد.

تشخیص

تشخیص تنگی شریان کلیوی

سونوگرافی داپلار یکی از راه های تشخیص تنگی شریان کلیوی است

برای تشخیص تنگی شریان کلیوی ممکن است پزشک تشخیص را با موارد زیر آغاز کند :

  • معاینه‌ی فیزیکی که شامل استفاده از گوشی پزشکی در نواحی کلیوی است، جهت گوش دادن به صدای باریک شدن شریان کلیوی
  • ارزیابی سابقه‌ی پزشکی
  • آزمایش خون و ادرار برای تست عملکرد کلیوی
  • آزمایش خون و ادرار برای اندازه گیری سطوح هورمون هایی که فشار خون را مدیریت می کنند

روش های تصویربرداری که به طور رایج برای تشخیص تنگی شریان کلیوی بکار می روند شامل موارد زیر است :

  • سونوگرافی داپلار : امواج صوتی با فرکانس بالا به پزشک کمک می کنند که شریان ها و کلیه ها مشاهده شده و عملکرد آنها چک شود. این روند به پزشک کمک می کند انسدادهای شریان های خونی و شدت آنها اندازه گیری شود.
  • سی تی اسکن : در طول سی تی اسکن دستگاه رادیولوژی که به کامپیوتری متصل شده است، تصاویری با جزئیات که عرضی مقطعی هستند را از شریان های کلیوی ایجاد می کند. ممکن است به بیمار ماده حاجب / رنگی (کنتراست) تزریق شود تا شریان خونی بهتر نمایش داده شود.
  • ام آر آنژیوگرافی : ام آر آنژیوگرافی از امواج رادیویی و میدان های مغناطیسی قوی برای ایجاد تصاویری سه بعدی از شریان ها و کلیه ها ایجاد می کند. تزریق کنتراست به درون شریان ها عروق خونی را بیشتر در تصویربرداری جلوه می دهد.
  • آرتریوگرافی کلیوی : این نوع مخصوص رادیولوژی به پزشک اجازه‌ی یافتن انسداد در شریان های کلیوی را داده و در برخی موارد پزشک می تواند قسمت مسدود شده را با یک بالون یا استنت باز کند. قبل از انجام تصویربرداری پزشک از طریق لوله ایی نازک (کاتتر) به داخل شریان های کلیوی کنتراست تزریق می کند تا شریان ها و عروق بهتر نمایش داده شوند. این روش بطور عمده زمانی انجام می شود که بیمار نیازمند جایگزاری استنت در مسیر جریان خون است تا انسداد برطرف شود.

درمان

درمان تنگی شریان کلیوی

داروهایی مانند مسدود کننده های بتا در درمان این بیماری موثر هستند

درمان تنگی شریان کلیوی ممکن است شامل تغییر سبک زندگی، استفاده از دارو و عمل هایی برای بازگرداندن جریان خون به کلیه ها شود. در برخی موارد ترکیبی از درمان ها بهترین روش برای معالجه است. بسته به سلامت کلی و علائم، ممکن است بیمارنیازمند هیچ گونه درمان خاصی نباشد.

دارودرمانی


فشار خون بالا حتی زمانی که مرتبط با تنگی شریان کلیوی است معمولا می تواند توسط دارو بطور کامل درمان شود. یافتن داروی مناسب یا ترکیبی از داروها ممکن است نیازمند زمان کافی و صبوری باشد.

برخی از درمان های رایج که برای فشار خون بالا در اثر تنگی شریان کلیوی استفاده می شوند، شامل موارد زیر است :

  • مهارکننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) و مسدود کننده های گیرنده‌ی آنژیوتانسین II (ARBs) : که می توانند به شل کردن عروق خونی و رسوب یک ماده‌ی شیمایی طبیعی به نام آنژیوتانسین II در بدن ( و همچنین عوارض آن) کمک کند که منجر به باریک شدن عروق خونی می شود.
  • دیورتیک ها : که به آنها قرص های آبی نیز می گویند می توانند به بدن در دفع سدیم و آب اضافی کمک کنند.
  • مسدود کننده های بتا و مسدود کننده های آلفا بتا : که ممکن است ضربان قلب را آرامتر کرده و بسته به داروهایی که بیمار مصرف می کند، عروق خونی را به روشی که کمتر تهاجمی است، باز کند.
  • مسدود کننده های کانال کلسیم : که به آرام کردن عروق خونی کمک می کنند.

اگر آترواسکلروز منشا زمینه ایی تنگی شریان کلیوی باشد، ممکن است پزشک مصرف آسپرین و داروهای کاهش کلسترول را توصیه کند. اینکه کدام داروها بهتر است به وضعیت بیمار بستگی دارد.

جراحی


برای برخی از افراد ممکن است برای بازگرداندن جریان خون به شریان کلیوی و بهبود گردش خون در کلیه ها، عمل جراحی درنظر گرفته شود.

نتایج آزمایشات بالینی برای مقایسه‌ی داروها به همراه آنژیوپلاستی و استنت گذاری تفاوت چندانی بین تاثیر این دو روش برای کاهش فشار خون و بهبود عملکرد کلیوی در افراد مبتلا به تنگی شریان کلیوی متوسط تا شدید، نشان نداده است. جراحی برای بازکردن عروق ممکن است به افرادی که تنها با مصرف داروها بهتر نشده اند، کسانی که نمی توانند دارو مصرف کنند، و کسانی که بیماری قلبی دارند توصیه شود.

عمل هایی که برای درمان تنگی شریان کلیوی استفاده می شود ممکن است شامل موارد زیر شود :

  • آنژیوپلاستی و اسنت گذاری کلیوی : در این عمل، پزشکان عروق کلیوی را عریض کرده و ابزاری (استنت) را داخل عروق خونی جایگزاری می کنند تا دیواره های عروق را باز نگه دارند و خون بهتر جریان داشته باشد.
  • جراحی بای پس شریان کلیوی : در عمل بای پس، پزشکان عروق خونی جایگزین را به شریان کلیوی پیوند میزنند تا راهی جدید برای رسیدن خون به کلیه ایجاد کنند. در برخی موارد این به معنای وصل کردن شریان کلیوی به عروقی از قسمت دیگر بدن است مانند کبد یا طحال. این عمل ها در صورتی که آنژیوپلاستی موفق نباشد، یا زمانی که نیاز به جراحی مکمل احساس شود، بطور رایج استفاده می شوند.

تغییرات سبک زندگی


اگر فشار خون بیمار به مقدار متوسط یا شدید افزایش یافته است، سبک زندگی سالم (یعنی کاهش مصرف نمک، خوردن غذاهای سالم و ورزش منظم) می تواند به کنترل فشار خون کمک کند.

درمان های خانگی و سبک زندگی


ممکن است پزشک برخی از تغیرات در سبک زندگی را توصیه کند که جزئی از روش درمان تنگی شریان کلیوی است :

  • داشتن وزنی سالم : زمانی که وزن افزایش می یابد، فشار خون نیز بالا می ورد. اگر اضافه وزن دارید، کاهش آن ممکن است به کاهش فشار خون کمک کند.
  • مصرف نمک را در غذای خود کاهش دهید : نمک و غذاهای نمکی باعث می شوند بدن در خود مایع نگه دارد. این عمل ممکن است حجم خون را افزایش دهد که خود منجر به افزایش فشار خون می شود.
  • فعالیت فیزیکی داشته باشید : وزش کردن بطور منظم ممکن است به کاهش وزن، کاهش خطر بیماری قلبی و کاهش کلسترول و فشار خون کمک کند. قبل از آغاز هر برنامه ی ورزشی با پزشک مشروت کنید، مخصوصا زمانی که فشار خون بالا دارید و برای مدت زیادی ورزش نکرده اید.
  • کاهش استرس : کاهش میزان استرس ممکن است فشار خون را کاهش دهد.
  • کاهش مصرف نوشیدنی الکلی یا ننوشیدن آن : مصرف بیش از اندازه‌ی نوشیدنی الکلی ممکن است فشار خون را بالا ببرد.
  • سیگار نکشیدن : تنباکو به دیواره‌ی عروق خونی صدمه میزند و روند سفت شدن شریان ها را افزایش می دهد. اگر سیگاری هستید از پزشک خود در مورد ترک سیگار کمک بگیرید.
علائم

علائم

علائم تنگی شریان کلیوی

فشار خون بالای غیرمنتظره از علائم این بیماری است

تنگی شریان کلیوی معمولا تا زمانی که به مرحله‌ی پیشرفته برسد علائم و نشانه ای ندارد. این عارضه ممکن است بطور اتفاقی هنگام معاینه /آزمایش/ تصویربرداری برای عارضه ای دیگر یافت شود. اگر دارای موارد زیر هستید پزشک ممکن است به وجود یک مشکل شک کند :

  • فشار خون بالا که بطور ناگهانی شروع می شود یا بدون هیچ دلیلی شدت میگیرد
  • فشار خون که قبل از سن 30 سالگی یا بعد از 50 سالگی رخ می دهد

با پیشرفت روند تنگی شریان کلیوی، دیگر نشانه ها و علائم آن شامل موارد زیر است :

  • فشار خون بالا که به سختی کنترل می شود
  • صدایی زوزه مانند هنگام عبور خون از شریان باریک شده که پزشک از طریق گوشی پزشکی که روی کلیه ها میگذارد می شنود
  • افزایش میزان پروتئین در ادرار یا دیگر نشانه های مشکلات کلیوی
  • وخیم شدن عملکرد کلیوی در زمان درمان فشار خون بالا
  • تجمع مایع و تورم در بافت های بدن
  • نارسایی قلبی که با درمان بهبود نمی یابد
ریسک فاکتور

ریسک فاکتور ها

در اکثر موارد تنگی شریان کلیوی در نتیجه‌ی باریک شدن شریان کلیوی رخ می دهد. عواملی که باعث می شوند شریان ها در کلیه ها و دیگر قسمت های بدن در معرض خطر باریک شدن قرار بگیرند، شامل موارد زیر است :

  • افزایش سن
  • فشار خون بالا
  • کلسترول بالا
  • دیابت
  • چاقی
  • سیگار کشیدن و مصرف تنباکو
  • سابقه خانوادگی بیماری قلبی
  • ورزش نکردن
ریسک فاکتور تنگی شریان کلیوی

افرادی که اضافه وزن دارند بیشتر در خطر ابتلا به این بیماری هستند

علت ابتلا

علت ابتلا

دو عامل اصلی تنگی شریان کلیوی شامل موارد زیر است :

  • وجود تجمع در شریان های کلیوی : چربی، کلسترول و دیگر موارد (پلاک ها) می توانند در داخل یا اطراف دیواره‌ی شریان های کلیوی تجمع کنند (آترواسکلروز). با بزرگتر شدن این تجمعات، آنها می تواند سفت شده و باعث کاهش شریان خون شوند که منجر به زخم کلیوی و سرانجام باریک شدن شریان می شود. آترواسکلروز در بسیاری از ناحیه های بدن رخ می دهد و شایع ترین منشا آن تنگی شریان کلیوی است.
  • دیسپلازی فیبروماسکولار : در دیسپلازی فیبروماسکولار، عضله‌ی شریان به اندازه‌ی کافی رشد نمی کند. این واقعه در دوران کودکی رخ می دهد. شریانی که تنگ شده است در برخی محل ها باریک و متفاوت از دیگر قسمتهای عریض تر آن است و در تصویربرداری شمایلی مهره مانند از آنها دیده می شود.

باریک شدن شریان ها و دیسپلازی فیبروماسکولار می تواند شریان های دیگر بدن مانند شریان های کلیوی را تحت تاثیر قرار داده و مشکل ایجاد کند.

در موارد نادر، تنگی شریان کلیوی در نتیجه‌ی عارضه هایی دیگر مانند التهاب عروق خونی یا رشد زایده ای که در شکم ایجاد می شود و بر روی شریان های کلیوی فشار وارد می کند، رخ می دهد.

تشخیص

تشخیص

تشخیص تنگی شریان کلیوی

سونوگرافی داپلار یکی از راه های تشخیص تنگی شریان کلیوی است

برای تشخیص تنگی شریان کلیوی ممکن است پزشک تشخیص را با موارد زیر آغاز کند :

  • معاینه‌ی فیزیکی که شامل استفاده از گوشی پزشکی در نواحی کلیوی است، جهت گوش دادن به صدای باریک شدن شریان کلیوی
  • ارزیابی سابقه‌ی پزشکی
  • آزمایش خون و ادرار برای تست عملکرد کلیوی
  • آزمایش خون و ادرار برای اندازه گیری سطوح هورمون هایی که فشار خون را مدیریت می کنند

روش های تصویربرداری که به طور رایج برای تشخیص تنگی شریان کلیوی بکار می روند شامل موارد زیر است :

  • سونوگرافی داپلار : امواج صوتی با فرکانس بالا به پزشک کمک می کنند که شریان ها و کلیه ها مشاهده شده و عملکرد آنها چک شود. این روند به پزشک کمک می کند انسدادهای شریان های خونی و شدت آنها اندازه گیری شود.
  • سی تی اسکن : در طول سی تی اسکن دستگاه رادیولوژی که به کامپیوتری متصل شده است، تصاویری با جزئیات که عرضی مقطعی هستند را از شریان های کلیوی ایجاد می کند. ممکن است به بیمار ماده حاجب / رنگی (کنتراست) تزریق شود تا شریان خونی بهتر نمایش داده شود.
  • ام آر آنژیوگرافی : ام آر آنژیوگرافی از امواج رادیویی و میدان های مغناطیسی قوی برای ایجاد تصاویری سه بعدی از شریان ها و کلیه ها ایجاد می کند. تزریق کنتراست به درون شریان ها عروق خونی را بیشتر در تصویربرداری جلوه می دهد.
  • آرتریوگرافی کلیوی : این نوع مخصوص رادیولوژی به پزشک اجازه‌ی یافتن انسداد در شریان های کلیوی را داده و در برخی موارد پزشک می تواند قسمت مسدود شده را با یک بالون یا استنت باز کند. قبل از انجام تصویربرداری پزشک از طریق لوله ایی نازک (کاتتر) به داخل شریان های کلیوی کنتراست تزریق می کند تا شریان ها و عروق بهتر نمایش داده شوند. این روش بطور عمده زمانی انجام می شود که بیمار نیازمند جایگزاری استنت در مسیر جریان خون است تا انسداد برطرف شود.
درمان

درمان

درمان تنگی شریان کلیوی

داروهایی مانند مسدود کننده های بتا در درمان این بیماری موثر هستند

درمان تنگی شریان کلیوی ممکن است شامل تغییر سبک زندگی، استفاده از دارو و عمل هایی برای بازگرداندن جریان خون به کلیه ها شود. در برخی موارد ترکیبی از درمان ها بهترین روش برای معالجه است. بسته به سلامت کلی و علائم، ممکن است بیمارنیازمند هیچ گونه درمان خاصی نباشد.

دارودرمانی


فشار خون بالا حتی زمانی که مرتبط با تنگی شریان کلیوی است معمولا می تواند توسط دارو بطور کامل درمان شود. یافتن داروی مناسب یا ترکیبی از داروها ممکن است نیازمند زمان کافی و صبوری باشد.

برخی از درمان های رایج که برای فشار خون بالا در اثر تنگی شریان کلیوی استفاده می شوند، شامل موارد زیر است :

  • مهارکننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) و مسدود کننده های گیرنده‌ی آنژیوتانسین II (ARBs) : که می توانند به شل کردن عروق خونی و رسوب یک ماده‌ی شیمایی طبیعی به نام آنژیوتانسین II در بدن ( و همچنین عوارض آن) کمک کند که منجر به باریک شدن عروق خونی می شود.
  • دیورتیک ها : که به آنها قرص های آبی نیز می گویند می توانند به بدن در دفع سدیم و آب اضافی کمک کنند.
  • مسدود کننده های بتا و مسدود کننده های آلفا بتا : که ممکن است ضربان قلب را آرامتر کرده و بسته به داروهایی که بیمار مصرف می کند، عروق خونی را به روشی که کمتر تهاجمی است، باز کند.
  • مسدود کننده های کانال کلسیم : که به آرام کردن عروق خونی کمک می کنند.

اگر آترواسکلروز منشا زمینه ایی تنگی شریان کلیوی باشد، ممکن است پزشک مصرف آسپرین و داروهای کاهش کلسترول را توصیه کند. اینکه کدام داروها بهتر است به وضعیت بیمار بستگی دارد.

جراحی


برای برخی از افراد ممکن است برای بازگرداندن جریان خون به شریان کلیوی و بهبود گردش خون در کلیه ها، عمل جراحی درنظر گرفته شود.

نتایج آزمایشات بالینی برای مقایسه‌ی داروها به همراه آنژیوپلاستی و استنت گذاری تفاوت چندانی بین تاثیر این دو روش برای کاهش فشار خون و بهبود عملکرد کلیوی در افراد مبتلا به تنگی شریان کلیوی متوسط تا شدید، نشان نداده است. جراحی برای بازکردن عروق ممکن است به افرادی که تنها با مصرف داروها بهتر نشده اند، کسانی که نمی توانند دارو مصرف کنند، و کسانی که بیماری قلبی دارند توصیه شود.

عمل هایی که برای درمان تنگی شریان کلیوی استفاده می شود ممکن است شامل موارد زیر شود :

  • آنژیوپلاستی و اسنت گذاری کلیوی : در این عمل، پزشکان عروق کلیوی را عریض کرده و ابزاری (استنت) را داخل عروق خونی جایگزاری می کنند تا دیواره های عروق را باز نگه دارند و خون بهتر جریان داشته باشد.
  • جراحی بای پس شریان کلیوی : در عمل بای پس، پزشکان عروق خونی جایگزین را به شریان کلیوی پیوند میزنند تا راهی جدید برای رسیدن خون به کلیه ایجاد کنند. در برخی موارد این به معنای وصل کردن شریان کلیوی به عروقی از قسمت دیگر بدن است مانند کبد یا طحال. این عمل ها در صورتی که آنژیوپلاستی موفق نباشد، یا زمانی که نیاز به جراحی مکمل احساس شود، بطور رایج استفاده می شوند.

تغییرات سبک زندگی


اگر فشار خون بیمار به مقدار متوسط یا شدید افزایش یافته است، سبک زندگی سالم (یعنی کاهش مصرف نمک، خوردن غذاهای سالم و ورزش منظم) می تواند به کنترل فشار خون کمک کند.

درمان های خانگی و سبک زندگی


ممکن است پزشک برخی از تغیرات در سبک زندگی را توصیه کند که جزئی از روش درمان تنگی شریان کلیوی است :

  • داشتن وزنی سالم : زمانی که وزن افزایش می یابد، فشار خون نیز بالا می ورد. اگر اضافه وزن دارید، کاهش آن ممکن است به کاهش فشار خون کمک کند.
  • مصرف نمک را در غذای خود کاهش دهید : نمک و غذاهای نمکی باعث می شوند بدن در خود مایع نگه دارد. این عمل ممکن است حجم خون را افزایش دهد که خود منجر به افزایش فشار خون می شود.
  • فعالیت فیزیکی داشته باشید : وزش کردن بطور منظم ممکن است به کاهش وزن، کاهش خطر بیماری قلبی و کاهش کلسترول و فشار خون کمک کند. قبل از آغاز هر برنامه ی ورزشی با پزشک مشروت کنید، مخصوصا زمانی که فشار خون بالا دارید و برای مدت زیادی ورزش نکرده اید.
  • کاهش استرس : کاهش میزان استرس ممکن است فشار خون را کاهش دهد.
  • کاهش مصرف نوشیدنی الکلی یا ننوشیدن آن : مصرف بیش از اندازه‌ی نوشیدنی الکلی ممکن است فشار خون را بالا ببرد.
  • سیگار نکشیدن : تنباکو به دیواره‌ی عروق خونی صدمه میزند و روند سفت شدن شریان ها را افزایش می دهد. اگر سیگاری هستید از پزشک خود در مورد ترک سیگار کمک بگیرید.

بازدید های این مقاله

775 نفر

به این مقاله امتیاز بده !

میانگین امتیاز / 5. تعداد رای

اولین شخصی باشید که امتیاز می دهید !

به اشتراک بگذارید !

بیماری های مشابه

فهرست